Z centrum Jaworek (pętla busów, karczma Bacówka ) asfaltową drogą podążamy w górę doliny Białej Wody i po 300 m mijamy szeroko znaną Muzyczną Owczarnię (po lewej).…
Przełęcz Rozdziela leży dokładnie tam, gdzie Małe Pieniny stykają się z Beskidem Sądeckim. Szlak żółty dochodzący do jej siodła na 803 metrach z Jaworek zajmuje zwykle godzinę i dwadzieścia minut. Od strony hali wypasowej prowadzi na nią stroma ścieżka biegnąca grzbietem na 845 metrach albo łagodniejsza, nieznakowana odnoga schodząca wprost na dno przełęczy. Wzdłuż granicy państwowej polsko-słowackiej ciągnie się szlak niebieski, który pozwala w dwie godziny dojść na Wysoką. Żółte znaki po przekroczeniu granicy schodzą w 45 minut do Litmanowej. Na halach poniżej siodła pasterze wypasają owce od początku maja do połowy października. W połowie stoku stoi ich piąta z kolei bacówka. Jeśli baca wyrazi zgodę, można zajrzeć do środka i zobaczyć jak pali się watra, nad którą wędzi się oscypki. Przy stołach i ławkach zrobionych dla klientów kupuje się bryndzę, bundz, żętycę oraz oscypki, a targując się słyszy się podhalańską gwarę. Z tego miejsca widać na zachodzie skaliste Trzy Korony wznoszące się na 982 metry oraz pasmo Radziejowej z masztem telewizyjnym na Małej Prehybie liczącej 1173 metry.
Rezerwat Biała Woda powołano w 1963 roku na powierzchni 34 hektarów, aby chronić przełom potoku zwany Międzyskałami. Odcinek ten ma 1,6 kilometra długości. Woda przedziera się tutaj pomiędzy Smolegową Skałą wysokości 710 metrów a mniejszymi wapiennymi formacjami. Na północnej ścianie większej skały przetrwały rośliny reliktowe z czasów ostatniego zlodowacenia – dębik ośmiopłatkowy, konietlica alpejska i pępawa Jacquina. Te trzy gatunki wysokogórskie poza Tatrami nie pojawiają się nigdzie indziej w Polsce. Wejście do rezerwatu znajduje się przy wiacie turystycznej, do której dociera się pięć minut po opuszczeniu parkingu. Koryto potoku zostało tu głęboko wypłukane w wapieniu, co daje charakterystyczny dźwięk pluszczącej wody. Na rozległej polanie stoi budynek Małopolskiego Centrum Biotechniki, dawniej używany jako punkt unasieniania owiec, a obok niego szałas pasterski. U baców kupuje się tradycyjne produkty mleczne. Na końcu polany drugi szałas, a przy potoku szeroki próg skalny uznawany za ciekawostkę geologiczną. W tym samym miejscu stoją dwa połemkowskie krzyże – jeden żeliwny, drugi drewniany z blaszaną postacią Chrystusa. Po przejściu kładki nad Białą Wodą po lewej stronie wznosi się Czerwona Skałka, zwana też Kornajowską od dawnego osiedla albo Sfinksem, bo jej front przypomina egipską rzeźbę. Naprzeciwko rozłożyły się amfiteatralnie Konowalskie Skały. Dalej przy zbiegu dróg widać skład drewna i trzeci szałas pasterski po prawej. Drewniany most i kolejna kładka prowadzą do stóp Kociubylskiej Skały zamykającej rezerwat. Na polanie przy ujściu Brysztańskiego Potoku czeka czwarta bacówka. Ten odcinek od parkingu zajmuje około 25 minut.
Z centrum Jaworek przy pętli busów i karczmie Bacówka asfaltowa droga kieruje się w górę doliny Białej Wody. Po trzystu metrach po lewej stronie pojawia się Muzyczna Owczarnia. Od 1999 roku działa tam stowarzyszenie i klub muzyczny urządzony w budynku starej owczarni przeniesionej z hali pasterskiej. Organizowane są koncerty, na których występowali Hanna Banaszak, Kasia Kowalska, Nigel Kennedy, Włodzimierz Nahorny, Zbigniew Namysłowski i Jan Ptaszyn Wróblewski. Trzysta metrów dalej stoi duży budynek dawnej mleczarni i serowarni, obecnie przebudowywany na hotel. Przed nim umieszczono połemkowski krzyż z blaszaną figurą Chrystusa. Kilka set metrów dzieli to miejsce od prywatnego parkingu leżącego już na terenie wsi Biała Woda, która obecnie stanowi część Jaworek. Przy parkingu zwraca uwagę murowana kapliczka kryta gontem z cebulką ze złotej blachy. Dotarcie tutaj zabiera około 20 minut. Z parkingu dalej idzie się asfaltową dróżką w górę potoku. Na tym etapie szlak pokrywa się ze ścieżką dydaktyczną Małe Pieniny, która prowadzi doliną Białej Wody, przez przełęcz Rozdziela, obok Wysokiej i przez wąwóz Homole z powrotem do Jaworek. Przed spacerowiczami wznosi się wapienna Smolegowa Skała. Po opuszczeniu rezerwatu i gruntowej drogi przy czwartej bacówce przekracza się Brysztański Potok w miejscu jego połączenia z Białą Wodą, a następnie skręca w prawo na ścieżkę prowadzącą trawistym stokiem pod przełęcz. Cała trasa łączy elementy przyrodnicze z pozostałościami kultury pasterskiej i historycznymi śladami połemkowskimi, dając obraz doliny, w której geologia, tradycja i codzienna praca baców tworzą spójną całość dostępną dla każdego, kto zdecyduje się pokonać ten żółty szlak.
\n\n
Dolina oferuje różne możliwości obserwacji. Dzieci zwracają uwagę na skałę przypominającą Sfinksa i kształt wapiennych ścian, które wyglądają jakby woda je wyrzeźbiła przez setki lat. Dorośli słuchają szumu potoku na progach i przyglądają się reliktowym roślinom na niedostępnych półkach. Pasterze w szałasach pokazują jak wędzi się sery i jak wygląda codzienne życie na hali. Muzyczna Owczarnia dodaje wymiaru kulturalnego, bo w starym budynku owczarni nadal odbywają się występy znanych artystów. Krzyże przy drodze i kapliczka przy parkingu przypominają o dawnych mieszkańcach tych terenów. Przełęcz Rozdziela na 803 metrach pozostaje punktem, w którym kończy się jeden krajobraz, a zaczyna drugi – od łagodnych hal Beskidu Sądeckiego po ostre wapienne turnie Małych Pienin. Szlak żółty pozwala zobaczyć to wszystko w ciągu jednej krótkiej wędrówki, bez pośpiechu i z wieloma przystankami przy bacówkach.
Galeria
Kliknij zdjęcie, by je powiększyć.
